(22) 258 44 43 info@sprzegla24.pl
Sprawdź cenę części

Układ napędowy samochodu osobowego odpowiada za przeniesienie momentu obrotowego z silnika na koła. Dzięki temu, auto może się poruszać. Przed układem napędowym nowoczesnego samochodu stawiane są bardzo wysokie wymagania. Obecnie silniki generują coraz większe moce. Coś, co jest bardzo przyjemne dla użytkownika, ma często niszczący wpływ na samochód. Sprzęgło jest jednym z elementów układu napędowego samochodu. Można pokusić się o stwierdzenie, że najważniejszym. To właśnie sprzęgło bezpośrednio odpowiada za rozłączenie napędu w zależności od konkretnej sytuacji.

Przykład układu z napędem na obie osie

Układ napędowy samochodu – Schemat

Do podzespołów tworzących układ napędowy zaliczamy następujące mechanizmy:

  1. skrzynia biegów,
  2. mechanizm różnicowy,
  3. sprzęgło,
  4. półosie,
  5. przeguby,
  6. wał napędowy,
  7. skrzynia rozdzielcza.

Stopień rozwinięcia i skomplikowania układu napędowego zależy od zastosowanych rozwiązań. W autach z napędem na jedną oś, jest to znacznie prostszy układ niż w coraz popularniejszych samochodach 4×4.

W układzie napędowym skrzynia biegów jest połączona ze sprzęgłem oraz mechanizmem różnicowym. Poprzez wał napędowy (napęd tylny lub 4×4) i półosie (przy napędzie przednim: bezpośredni) przekazuje on moc na piastę koła, co umożliwia wprawienie pojazdu w ruch. W niektórych pojazdach dodatkowo stosuje się takie elementy, jak reduktor, zwolnica, albo sprzęgło wiskotyczne, odpowiadające za płynne regulowanie momentu obrotowego. Istnieją różne rodzaje układów napędowych. Poniżej przedstawimy i opiszemy poszczególne typy układów napędowych.

Klasyczny układ napędowy

Jako klasyczny układ napędowy uznaje się konstrukcję, w której silnik umieszczony jest wzdłużnie z przodu pojazdu i z tej pozycji napędza oś tylną.

W klasycznym układzie napędowym silnik razem ze sprzęgłem i skrzynią biegów znajduje się z przodu samochodu. Napęd jest tu przekazywany przy pomocy wału napędowego do tylnego dyferencjału, który przez półosie napędza koła pojazdu. Większość producentów odeszła od tego rozwiązania. Jest uważane za nieco przestarzałe Istnieją jednak nadal marki, które właśnie to rozwiązanie stosują w swoich autach, np. BMW, Mercedes. Tylny napęd (RWD – Rear Wheel Drive) stosowany jest w większości cięższych samochodów dostawczych i w ciężarówkach.

Klasyczny układ napędowy – zalety

  1. Prostota konstrukcji osi przedniej, gdzie koła kierowane nie są równocześnie kołami napędzanymi.
  2. Przy ruszaniu pojazdem z miejsca i w ruchu jego koła osi tylnej są dociążone.
  3. Bardzo korzystny rozkład obciążeń, szczególnie w przypadku pełnego załadunku auta.
  4. Nie ogranicza on długości silnika, przez co jest korzystny dla samochodów wyższej klasy z silnikami 8-cylindrowymi, a nawet 12-cylindrowymi.

Klasyczny układ napędowy – wady

  1. Duży koszt produkcji
  2. Wysoki ciężar.
  3. Często występująca nadsterowność, szczególnie na mokrej, czy luźnej nawierzchni.
  4. Przestrzeń pasażerska i bagażowa jest ograniczona przez wał napędowy i tylny dyferencjał.

Przedni układ napędowy zblokowany

W tym przypadku silnik umieszczony jest z przodu samochodu i napędza oś przednią. W samochodach z układem przednim zblokowanym, inaczej zespolonym, najważniejsze elementy układu są umiejscowione w sposób zwarty w przedniej części pojazdu. W samochodach z układem przednim silnik zazwyczaj jest zamontowany poprzecznie. Istnieją jednak przypadki, kiedy silnik umieszczany jest wzdłuż i napędza przednią oś (np. VW Passat B5).

Układ przedni zblokowany dominuje dzisiaj na rynku samochodów osobowych. Ma to miejsce szczególnie w przypadku aut miejskich i kompaktowych średniej klasy, gdzie szczególnie ważne jest obniżenie wagi układu dla zmniejszenia spalania i oszczędności przy produkcji

Przedni układ napędowy zblokowany – zalety

  1. Niższa masa układu za sprawą użycia mniejszej ilości elementów.
  2. Jego zastosowanie pozwala, by podłoga w pojeździe była płaska.
  3. Bardzo kompaktowe rozwiązanie, zajmujące mało miejsca na płycie podłogowej.
  4. Umożliwia zwiększenie powierzchni bagażnika.
  5. Daje optymalne obciążenie na koła kierowane i napędzane.
  6. Wysokie bezpieczeństwo jazdy.
  7. Prostota konstrukcji zawieszenia tylnego.

Przedni układ napędowy zblokowany – wady

  1. Występowanie podsterowności pojazdu na zakrętach.
  2. Przy silnikach montowanych poprzecznie ograniczona jest ich długość.
  3. Przednie zawieszenie jest dość skomplikowane konstrukcyjnie.
  4. Minimalny promień skrętu jest ograniczony.
  5. Mocno obciążone przeguby napędowe – co wpływa na ich żywotność.
  6. Kiepski rozkład mas samochodu.

Układ napędowy 4×4

Zazwyczaj stosowany w samochodach terenowych oraz pojazdach typu SUV. Obecnie upowszechnia się również w innych segmentach rynku. Silnik jest tu umieszczony wzdłuż lub poprzecznie z przodu samochodu i napędza on obie osie. Samochód z układem napędowym 4×4 posiada najlepsze właściwości jezdne, jednak jest to układ najcięższy, zajmuje najwięcej miejsca i jest przy tym skomplikowany i kosztowny. Dzieli się go na dwa podstawowe typy:

  1. Układ napędowy 4×4 stały.
  2. Układ napędowy 4×4 dołączany.

W przypadku układu stałego napęd jest przekazywany zawsze częściowo na oś tylną, a częściowo na oś przednią. Przy tym należy zaznaczyć, że rozkład nie musi wynosić 50/50. Z kolei w napędzie dołączanym jedna z osi jest dołączana dodatkowo,w przypadku utrudnionych warunków jezdnych lub na polecenie samego kierowcy.

Film obrazuje działanie układu napędowego 4×4 z użytym sprzęgłem typu Haldex

Układ Centralny

Układ centralny jest stosowany w samochodach sportowych. Silnik jest tu umieszczony z tyłu pojazdu przed tylną osią, którą napędza. Taki układ ogranicza miejsce w kabinie, przez co pojazdy z nim są zazwyczaj dwumiejscowe. Centralne położenie silnika daje jednak dużo lepszy rozkład obciążeń na obie osie. W tym przypadku położenie środka masy też jest bardziej korzystne.

Obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

Elektryczny układ napędowy

Wraz z rozwojem motoryzacji pojawiły się liczne odmiany układów napędowych. Obecnie coraz popularniejsze są samochody elektryczne. Silnik elektryczny ma bardzo szeroki zakres obrotów użytkowych, dzięki czemu nie potrzebuje skrzyni biegów. W najnowszych konstrukcjach, stosowane są czasem bardzo proste skrzynie (z dwoma biegami) w celu poprawy osiągów auta elektrycznego (np. Porsche Taycan). W samochodach na prąd, silnik napędza bezpośrednio koła.

Silnik w elektrycznym BMW i3

Hybrydowy układ napędowy

O układzie hybrydowym mówimy w przypadku połączenia dwóch rodzajów napędu w ramach jednego pojazdu. Mowa tu konkretnie o połączeniu silnika spalinowego i elektrycznego. Silniki te mogą działać naprzemiennie, dla przykładu wykorzystując silnik elektryczny do jazdy w mieście, a silnik spalinowy poza miastem. W przypadku dynamicznej jazdy, oba silniki działają równolegle. Zaletą takich układów jest zmniejszenie spalania i w efekcie ograniczenie emisji spalin uwalnianych podczas jazdy. Hybrydowy układ napędowy odznacza się jednak większą masą, gabarytami i wyższym poziomem skomplikowania, co przekłada się na ich cenę. W układach hybrydowych wykorzystywane są skrzyni biegów CVT (bezstopniowe).

Silnik ze skrzynią biegów CVT Toyoty

Obecnie producenci stosują coraz więcej różnego typu napędów hybrydowych. W zależności od producenta i danego rozwiązania ich budowa może bardzo się różnić.

Rzadko używa się również innych rodzajów układu napędowego. Firma Porsche stosuje np. rozwiązanie z silnikiem umieszczonym z tyłu, za tylną osią i napędem na obie osie. Nissan w swoim sportowym modelu GTR użyło układu napędowego z silnikiem z przodu, skrzynią biegów przy tylnej osi i napędem 4×4, co powoduje jakby „zdublowanie” wałów napędowych.

Takie nietypowe rozwiązania najczęściej spotykane są w egzotycznych supersamochodach.

Zastosowanie konkretnego rodzaju układu napędowego jest uzależnione od tego, na którą oś samochodu ma być przekazywany napęd. Ma to proste przełożenie na właściwości jezdne samochodu, ale i na jego wnętrze, gdyż zastosowanie części konstrukcji ograniczy przestrzeń pasażerską i bagażową. W jednych warunkach bardziej wskazane jest, żeby silnik ciągnął samochód, w drugich jednak lepsze efekty da jego pchanie. Stąd konkretne rodzaje układów napędowych są stosowane w zależności od przeznaczenia samochodu. Do samochodów terenowych, które muszą radzić sobie w trudnych warunkach producent zastosuje układ 4×4, gdyż tylko taki umożliwi bezpieczne poruszanie się poza drogami utwardzonymi. Podobnie jest w autach sportowych. Z kolei jeśli chodzi o miejski samochód kompaktowy, to bardziej praktyczne będzie zastosowanie układu przedniego zblokowanego. Dzięki temu produkcja i eksploatacja samochodu będzie tańsza, a użytkownik będzie mógł cieszyć się większą przestrzenią we wnętrzu pojazdu.

Układ napędowy samochodu – podsumowanie

Układ napędowy to bardzo ważny podzespół w każdym samochodzie. Należy zwracać na nie szczególną uwagę w trakcie eksploatacji auta, jeśli chcemy długo cieszyć się komfortową i bezpieczną jazdą. Dobór konkretnego układu napędowego jest uzależniony od przeznaczenia auta, szczególnie warunków w których docelowo będzie się poruszać. Podstawowy układ napędowy składa się ze skrzyni biegów, sprzęgła i mechanizmu różnicowego połączonych z silnikiem. W razie wystąpienia awarii jednego z elementów, negatywne objawy mogą być widoczne w pracy drugiego elementu. Całość tworzy zwarty system, dzięki któremu możliwe jest przeniesienie energii z silnika na koła i wprawienie samochodu w ruch. Dzisiejsza polityka Unii Europejskiej wpływa na kształt rynku układów napędowych. Promuje się pojazdy o napędzie elektrycznym lub hybrydowym, co ma związek z ograniczaniem ilości spalin i polityką klimatyczną Unii. Jednak jeszcze przez wiele lat na polskich i europejskich drogach dominować będą pojazdy ze starszymi rodzajami układów napędowych. Ma to swoje przyczyny w wysokich kosztach pojazdów z napędem elektrycznym lub hybrydowym. Inną sprawą są argumenty świadczące o tym, że takie samochody są dużo mniej ekologiczne w produkcji i utylizacji podzespołów niż pojazdy wykorzystujące silnik benzynowy albo silnik Diesla.

Układ napędowy z jego centralnym elementem w postaci sprzęgła jest kluczowy dla działania samochodu. Z tego powodu, jakiekolwiek niepokojące objawy powinny zawsze zostać zweryfikowane u mechanika. Co więcej, na częściach zamiennych do sprzęgła, czy innych elementów nie wolno oszczędzać. Tylko najlepsze części zamienne zapewnią komfort, bezawaryjność i bezpieczeństwo samochodu. Każda awaria układu napędowe może bardzo szybko unieruchomić pojazd.

Podaj swoje dane i numer VIN pojazdu a przygotujemy dla Ciebie spersonalizowaną ofertę.

Akceptuję politykę prywatności serwisu Sprzegla24.pl

Wyrażam zgodę na jednorazowe przesłanie oferty na wskazany adres e-mail

Twoje dane będę administrowane przez właściciela Sprzegla24, Marcina Zachwieję. Więcej informacji nt. ochrony i przetwarzania danych osobowych znajduje się w polityce prywatności

Przeczytaj inne nasze wpisy na blogu

Sprzęgło LuK, Sachs czy Valeo?

  Rynkiem sprzęgieł do samochodów osobowych na świecie rządzi trzech producentów: LuK, Sachs i Valeo. Te produkty są najczęściej stosowane jako pierwszy montaż w wielu samochodach europejskich. Dla samochodów japońskich, dochodzą jeszcze firmy Aisin i...

Twarde sprzęgło

  Zużycie sprzęgła może następować w różnym czasie jego eksploatacji. Teoretycznie nowe sprzęgło powinno wytrzymać przez przynajmniej 100 000 km drogi przebiegu, jednak nie zawsze tak się dzieje. Wpływ ma tutaj wiele czynników. Do najważniejszych możemy zaliczyć...

Sprzęgło DSG

  Pierwsze projekty dwusprzęgłowej skrzynia biegów zostały stworzone w jednym celu – aby poprawić osiągi aut sportowych. Ich autorstwo przypisuje się znanej z innowacji na tym polu firmie Porsche i datuje się na lata 80. Pierwsza skrzynia dwusprzęgłowa w cywilnym...