(22) 258 44 43 info@sprzegla24.pl
Sprawdź cenę części
Sprzęgła cierne można podzielić na dwie główne grupy:
  • sprzęgła suche
  • sprzęgła mokre

Jest to podział biorący pod uwagę warunki, w jakich pracuje układ.

Wśród sprzęgieł montowanych w dzisiejszych samochodach dominują sprzęgła suche. Najczęściej są to sprzęgła suche jednotarczowe. W zdecydowanej większości samochodów są sparowane ze skrzyniami biegów manualnymi. Obecnie popularność zyskują również rozwiązania ze skrzyniami zautomatyzowanymi. Tam również zastosowanie znajduje suche sprzęgło. Kolejne miejsce, gdzie znajdziemy takie sprzęgło to niektóre skrzynie dwusprzęgłowe (DCT). W tym miejscu opiszemy cechy suchego sprzęgła, omówimy zalety tego typu konstrukcji, ale porozmawiamy również o jej mankamentach. Ponadto wymienimy przykładowe samochody w których zastosowano suche sprzęgło i postaramy się wskazać różnice pomiędzy użytkowaniem sprzęgła mokrego i suchego. Opiszemy również sprzęgła wielotarczowe suche.

Suche sprzęgło LUK

Suche sprzęgło cierne

Suche sprzęgło jest zaliczane do kategorii sprzęgieł ciernych. Poza pewnymi wyjątkami będziemy tu mieli na myśli sprzęgło cierne jednotarczowe, gdzie siła tarcia jest wytwarzana przy użyciu sprężyny. Suche sprzęgło składa się z tarczy, docisku sprzęgła i łożyska oporowego. Ponadto w konstrukcji ważne są takie podzespoły, jak:

  • koło zamachowe,
  • dźwignia sprzęgła,
  • wysprzęglik,
  • wałek sprzęgłowy.

 

Koło zamachowe przykręcone jest do wału korbowego silnika i przenosi moment obrotowy do sprzęgła. Tarcza sprzęgła, która jest dociskana do koła zamachowego „oddaje” moc na wałek sprzęgłowy, do skrzyni biegów i dalej na koła. Gdy naciskamy pedał sprzęgła, wysprzęglik lub dźwignia oddziałuje na sprężynę talerzową w docisku i tarcza jest uwalniana. Dzięki temu skrzynia biegów, a więc i koła mogą kręcić się z inną prędkością niż silnik.

Działanie sprzęgła ciernego

DSG suche sprzęgło

Zasadniczym czynnikiem wpływającym na działanie sprzęgła jest siła sprężyn i powierzchnia tarczy sprzęgłowej oraz to, jaki współczynnik tarcia ma materiał z którego wykonano ich okładziny. Bardzo duże znaczenie mają tutaj warunki w których sprzęgło pracuje. Mokre sprzęgła pracują w oleju, który istotnie zmienia charakterystykę otoczenia tarczy. Suche sprzęgło z kolei zamiast w cieczy pracuje w otoczeniu samego powietrza. W przypadku modułu sprzęgła do skrzyni DSG, mokre sprzęgło okazuje się lepszym rozwiązaniem. Takie sprzęgło wytrzymuje często nawet dwa razy większy przebieg niż suche. To dzięki lepszemu odprowadzeniu ciepła.

Sterownik skrzyni dwusprzęgłowej obchodzi się dosyć gwałtownie ze sprzęgłem. Zmiany biegów są błyskawiczne oraz bardzo częste, dzięki czemu silnik utrzymywany jest zawsze w optymalnych obrotach. To wpływa na dosyć szybkie zużycie suchego sprzęgła. Szczególnie, jeżeli kierowca preferuje agresywny, sportowy styl jazdy – sprzęgło wytrzyma znacznie mniejszy przebieg.

Podobnie sytuacja wygląda w coraz popularniejszych skrzyniach zautomatyzowanych, gdzie za kierowcę sprzęgło wciska i biegi wybiera układ elektrohydrauliczny. Sprzęgło suche tam ma najczęściej niższą wytrzymałość niż w zwykłej skrzyni manualnej. Bierze się to stąd, że kierowca, który manualnie obsługuje pedał sprzęgła, w większości przypadku robi to łagodnie i delikatnie. Natomiast każde puszczenie sprzęgła przez mechanizm można porównać z gwałtownym „strzałem ze sprzęgła”.

Podaj swoje dane i numer VIN pojazdu a przygotujemy dla Ciebie spersonalizowaną ofertę.

Akceptuję politykę prywatności serwisu Sprzegla24.pl

Wyrażam zgodę na jednorazowe przesłanie oferty na wskazany adres e-mail

Twoje dane będę administrowane przez właściciela Sprzegla24, Marcina Zachwieję. Więcej informacji nt. ochrony i przetwarzania danych osobowych znajduje się w polityce prywatności

Zestaw sprzęgła suchego Exedy

Zestaw sprzęgła suchego z kołem zamachowym firmy Exedy

Suche sprzęgło – naprawa

Naprawa suchego sprzęgła ciernego polega tak naprawdę wyłącznie na jego wymianie. Regeneracja sprzęgła nie jest zalecana, jeżeli do danego pojazdu dostępne są nowe części. O ile tarczę sprzęgła najczęściej da się zregenerować wymieniając okładziny cierne, czy sprężyny tłumiące drgania, to docisk jest praktycznie niemożliwy do zregenerowania. Co więcej, docisku samonastawnego, który występuje w większości nowoczesnych aut nie da się ponownie założyć na nową tarczę.

Jeżeli sprzęgło suche zużyje się, należy wymienić cały zestaw sprzęgła i zawsze skontrolować stan koła dwumasowego, jeżeli taki element jest w aucie.

W przypadku sprzęgła suchego do skrzyni DSG, koszty wymiany są dużo wyższe niż w skrzyni manualnej. Absolutnie niemożliwa jest też regeneracja. Oprócz wyższego kosztu samych części, więcej kosztuje również robocizna. Samochody ze skrzynią dwusprzęgłową zawsze należy naprawiać w wyspecjalizowanym warsztacie.

Sprzęgło DSG

Sprzęgło suche do skrzyni DSG

Sprzęgło wielotarczowe suche

Wyróżniamy również sprzęgła wielotarczowe suche. Od sprzęgieł jednotarczowych różni je fakt, że używają kilku tarcz, które są połączone pomocą połączeń wielowypustowych i razem przesuwają się wzdłuż wałka sprzęgłowego. Sprzęgło wielotarczowe jest wyposażone w podobne tarcze do sprzęgieł jednotarczowych. W celu przeniesienia momentu obrotowego do skrzyni biegów pomiędzy tarczami znajdują się pośrednie tarcze stalowe. Działają one w połączeniu z obudową sprzęgła i razem z nią się obracają. Kiedy wszystkie tarcze zostają ściśnięte i dołączone do koła zamachowego, to zaczynają się obracać i przenoszą jego obroty na wałek sprzęgłowy. Po zmniejszeniu presji na docisk, nacisk na tarcze zostaje zmniejszony, następuje wtedy ich rozsunięcie i zachodzi proces wysprzęglenia. Zaletą takiego układu jest zdolność do przenoszenia większych obciążeń niż sprzęgło jednotarczowe. Powierzchnia cierna takiego sprzęgła jest zwielokrotniona. Stąd są one używane w przypadku samochodów z silnikami o dużej nadwyżce mocy i w samochodach ciężarowych, czy autobusach. Takie sprzęgło odznacza się zwiększoną trwałością i może wytrzymać nawet bardzo duże przebiegi. Sprzęgło wielotarczowe jest przy tym bardziej elastyczne, co wpływa na komfort jazdy. Wszystkie te zalety wiążą się z wysoką ceną układu i trudnościami w serwisowaniu, gdyż są o wiele bardziej wymagające niż klasyczne sprzęgła jednotarczowe.

Obecnie na rynku jest kilka samochodów osobowych, wyposażonych w sprzęgła dwutarczowe (Mercedes – Benz). Rozwiązanie to wybrał również japoński producent Aisin, tworząc zestaw modyfikacyjny z koła dwumasowego na sztywne do dość mocnego silnika diesla z dużym momentem obrotowym.

Przeczytaj artykuł o konwersji dwumasy na sztywne koło zamachowe

 

sprzęło dwutarczowe Aisin

Sprzęgło dwutarczowe Aisin

Sprzęgło suche a mokre

Porównanie zalet i wad sprzęgła mokrego i suchego nie jest łatwe. Te dwa rozwiązania są używane w zależności od danego zastosowania. Sprzęgła mokre obecnie w seryjnych samochodach osobowych są używane właściwie tylko w skrzyniach dwusprzęgłowych. W normalnej skrzyni manualnej, byłoby to zbędne ze względu na wysokie koszty i utrudnione serwisowanie. W skrzyni DSG za to ujawniają się zalety sprzęgła mokrego – dobre odprowadzenie ciepła wpływa pozytywnie na żywotność podzespołu.

Zalety sprzęgła suchego:

  1. Ograniczenie spalania – zauważono, że zastosowanie sprzęgła suchego w sposób widoczny zmniejsza zapotrzebowanie samochodu na paliwo. Generowane są mniejsze opory w układzie napędowym.
  2. Łatwiejszy serwis – każdy mechanik zna sprzęgło suche.
  3. Tańsze części.
  4. Serwisowanie nie wiąże się z możliwością kontaktu ciała z toksycznymi substancjami, jak to ma miejsce w przypadku sprzęgła mokrego.
  5. Gabaryty zbliżone do sprzęgła mokrego.
  6. Brak konieczności wymiany oleju w sprzęgle.

Wady:

  1. Ograniczone możliwości odprowadzania ciepła ze sprzęgła.
  2. Mniejsza żywotność.
  3. Mniejsza zdolność przenoszenia momentu obrotowego.
konstrukcja sprzęgła wielotarczowego

Sprzęgło wielotarczowe – konstrukcja

Przeczytaj inne nasze wpisy na blogu

Sprzęgło LuK, Sachs czy Valeo?

  Rynkiem sprzęgieł do samochodów osobowych na świecie rządzi trzech producentów: LuK, Sachs i Valeo. Te produkty są najczęściej stosowane jako pierwszy montaż w wielu samochodach europejskich. Dla samochodów japońskich, dochodzą jeszcze firmy Aisin i...

Twarde sprzęgło

  Zużycie sprzęgła może następować w różnym czasie jego eksploatacji. Teoretycznie nowe sprzęgło powinno wytrzymać przez przynajmniej 100 000 km drogi przebiegu, jednak nie zawsze tak się dzieje. Wpływ ma tutaj wiele czynników. Do najważniejszych możemy zaliczyć...

Sprzęgło DSG

  Pierwsze projekty dwusprzęgłowej skrzynia biegów zostały stworzone w jednym celu – aby poprawić osiągi aut sportowych. Ich autorstwo przypisuje się znanej z innowacji na tym polu firmie Porsche i datuje się na lata 80. Pierwsza skrzynia dwusprzęgłowa w cywilnym...